Kromołów (Zawiercie)

Z WikiZagłębie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Zawiercia Kromołów
dzielnica Zawiercia
Zawiercie Kromołów 001.JPG
Status dzielnica
W granicach Zawiercia od 1977
Kod pocztowy 00-000

Kromołów - wieś wzmiankowana po raz pierwszy w 1193 roku, później miasto (do 1870), od 1977 dzielnica Zawiercia, położona u źródeł Warty u podnóża kuesty jurajskiej, przy drodze krajowej DK-78.

Prawa miejskie Kromołów utracił z rozkazu carskich władz, po powstaniu styczniowym.

Spis treści

Historia

Pod koniec XVIII w. w miasteczku były 2 młyny, browar i dwór; w 135 domach mieszkało 634 ludzi (1791 r)[1]. Rozwijało się sukiennictwo i garncarstwo; w 1827 r. było tu 186 domów i 1153 mieszkańców, a w 1860 r. 1777 ludzi w 199 domach[2].

Miejscowość znana ze źródeł Warty, kościoła św. Mikołaja i żydowskiego cmentarza; zachowany układ urbanistyczny (rynek). Przystanek PKS i komunikacji miejskiej, sklepy, zespół szkół. Przez Kromołów biegną szlaki turystyczne.

Nazwa miejscowości

Nazwa miejscowości pochodzi od Kromola.

Początek rzeki Warty

Kapliczka św. Jana Nepomucena, źródło Warty

W Kromołowie bierze początek rzeka Warta. Ma tu ona dwa źródła. Jedno z nich bije w pobliżu dworu, drugie zaś większe znajduje się pod kaplicą - świętego Jana Nepomucena. To drugie źródło uważane jest za właściwy początek rzeki Warty.

Legenda mówi, że tam, gdzie - dziś kaplica świętego Jana, stał przed wielu wiekami rycerz na Warcie. Puszcza szumiała dokoła, a słońce letnie paliło niemiłosiernie. Rycerz odczuwał wielkie pragnienie, ale nigdzie dokoła nie było ani kropli wody. Wtedy znużony niezmiernie westchnął do Boga i wzniósł ręce do modlitwy. Jednocześnie kopia obsunęła się i uderzyła o ziemię. W tejże chwili wytrysnęła z niej woda czysta i chłodna.

Zabytki

Gospodarka

Pod względem gospodarczym po wojnach szwedzkich Kromołów bardzo podupadł, ale za czasów Konstantego Gostkowskiego, który wyjednał u Stanisława Augusta przywilej na jarmarki, Kromołów znów się bogacił, dzięki przede wszystkim tkactwu, które się tu wspaniale rozwinęło.

Sport

Na współczesnej fotografii

Na dawnej fotografii i rysunku

Zobacz też

Bibliografia

Przypisy

  1. Materiały do słownika historyczno-geograficznego województwa krakowskiego w dobie Sejmu Czteroletniego, pod red. W. Semkowicza, T. Czorta, A. Szumańskiego, Wyd. PAU, Kraków 1939
  2. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IV
Nawigacja
Poznajemy Zagłębie Dąbrowskie
  • Projekt realizuje
  • Herb Zagłębia Dąbrowskiego