Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper

Z WikiZagłębie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Widok Fabryki Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper

Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper - zakład przemysłu metalowego założony w 1880 r. przez siemianowickiego fabrykanta Wilhelma Fitznera i Szwajcara Konrada Gampera na pograniczu Środuli i Konstantynowa.

Spis treści

Produkty

Początkowo zakład prowadził wyłącznie prace remontowe, wkrótce zaczął produkować kotły płomienne, a następnie rozszerzać asortyment wyrobów. Do produkcji wprowadzono kotły stojące, lokomobilowe, wolnorurowe systemu "Fitzner i Gamper", stromorurowe systemu "Garbe", parowozowe i inne urządzenia.

Przekształcenie firmy na spółkę

W latach 90. XIX wieku firma przekształciła się w towarzystwo Akcyjne Budowy Kotłów i Konstrukcji Mechanicznych z siedzibą zarządu w Petersburgu i Warszawie. Powstały liczne filie - m.in. w Dąbrowie, Warszawie, Łodzi, Petersburgu, Moskwie, Kijowie. Zwiększył się znacznie asortyment wyrobów i rozszerzyły rynki zbytu.

Fabryka Kotłów Parowych W. Fitzner i K. Gamper 0001.jpg
Plac fabryczny i hale produkcyjne, 1888 r.
Budowa biurowca przy obecnej ul. Staszica, 1904 r.
Uroczystość wysłania 10000. kotła, IV 1928 r.
Uroczystość wysłania 100. kotła parowozowego wyprodukowanego w powojennej Polsce, VI 1946 r.
Kocioł parowozowy dla kolei wąskotorowych, lata 50. XX w.
Błotniarka Monstre


W latach 1908 - 1928 fabryka działała jako Spółka Akcyjna W. Fitzner i K. Gamper. W październiku 1928 r. zakład połączył się z firmą L. Zieleniewski S.A. w Krakowie przyjmując nazwę: Zjednoczone Fabryki Maszyn, Kotłów i Wagonów L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper S.A. w Sosnowcu. W połowie 1929 r. sosnowiecka fabryka wydzierżawiona została nowej spółce pn. Polskie Zakłady Babcock i Witcox Ltd w Londynie oraz L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper w Krakowie. Firma angielska posiadała 50,1 % akcji kapitału zakładowego spółki. Przed wybuchem wojny zakład sosnowiecki zatrudniał ok. 1100 pracowników.

Okres II wojny światowej

W czasie okupacji fabrykę przejął niemiecki koncern "Ferrum" A.G. z siedzibą w Katowicach. Obok ograniczonej produkcji kotłów parowozowych i prac remontowych prowadzono działalność wytwórczą dla celów wojskowych.

Zmiany nazw fabryki

Po wyzwoleniu fabryka podjęła działalność jako Polskie Zakłady Babcock - Zieleniewski Zarząd Państwowy. W grudniu 1948 r. nastąpiło prawne przejęcie zakładu przez państwo, po czym zmieniono jego nazwę na Zakłady Budowy Urządzeń Kotlarsko – Mechanicznych zakład nr 1 w Sosnowcu. Nazwa zakładu była wielokrotnie zmieniana: w 1971 r. na Fabrykę Kotłów Przemysłowych "Fakop", (od 1955 r. zakład nosił imię Rewolucji 1905 r.). Zmodernizowany po 1989 r. zakład tworzy obecnie spółkę z o.o. z udziałem kapitału zagranicznego pn. Foster Wheeler Energy Fakop i produkuje kotły fluidalne.

Kalendarium

- luty, w nocy z 3 na 4 lutego będący w fabryce na praktyce inż. Jerzy Wojciechowski zawiesił na szczycie komina fabrycznego czerwony sztandar, a 4 lutego o godzinie 11-tej syreny fabryki "Fitzner i Gamper" dały sygnał strajku powszechnego na terenie całego Zagłębia. 9 lutego, po przemówieniu działaczy z SDKFiL podczas zebrania delegatów robotniczych z całego Zagłębia, odbywającego się na terenie fabryki "Dietla", ruszył duży pochód robotników pod Hutę "Katarzyna", aby przepędzić łamistrajków. Żołnierze strzelali do tłumu. Poległo 38 uczestników, a 150 zostało ciężko rannych. Wśród zabitych z firmy "Fitzner i Gamper" kronika ćwczesna notuje Leona Brudzińskiego, ciężko ranny został Jan Kozioł. Krwawa masakra wstrząsnęła całym krajem, lecz nie załamała robotników.

- listopad, na kolejnym wiecu w fabryce "Fitzner i Gamper" Kozacy zabili kowala o nieznanym nazwisku.

- grudzień, pochód ruszył z Huty "Bankowej" w Dąbrowie Górniczej przez Będzin do Sosnowca i przy bramie fabryki "Fitzner i Gamper" został napadnięty przez Kozaków. Wśród demonstrantów znajdował się Feliks Dzierżyński. Podczas rozpędzania manifestantów przez wojsko, robotnicy fabryki "Fitzner i Gamper" ukryli ściganego F. Dzierżyńskiego w głównym gmachu administracyjnym w sali dzisiejszego archiwum fabrycznego, a gdy żandarmi wpadli do budynku – na strychu ocalając go w ten sposób przed aresztowaniem oraz sądem

- fuzja z fabryką L. Zieleniewskiego w Krakowie i powstanie firmy pod nazwą : "Zjednoczone Fabryki Maszyn Kotłów i Wagonów L. Zieleniewski, Fitzner - Gamper Sp. Akc".

Produkcję rozpoczęto od naprawy kotłów parowozowych i budowy nowych. Pierwszym wyprodukowanym był kocioł typu "Ryś", przeznaczony dla Fabryki Lokomotyw w Chrzanowie.

Załoga odbudowała własnym sumptem zniszczony most kolejowy nad Przemszą w Sosnowcu i dostarczyła konstrukcję stalową dla odbudowy mostu na Brynicy, łączącego Sosnowiec z Katowicami.

- 30 grudnia fabryka protokolarnie przejęta została na własność Państwa.

- dnia 9 lutego powołano Radę Robotniczą.

- 28 września, w obecności radcy handlowego Ambasady ZSRR w Warszawie oraz przedstawicieli instytucji współpracujących - Polskiego Towarzystwa Handlu Zagranicznego "Elektrim", - Zjednoczenia Hutnictwa Żelaza i Stali, Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Kotłów i Urządzeń Kotłowych i Instytutu Techniki Cieplnej w Łodzi wysłano uroczyście ostatni wymiennik z pierwszego kompletu dla elektrowni jądrowej w ZSRR. Trwa rozbudowa nowej hali dla Wydziału Rurkowni PR-3.

Galeria

Reklamy Prasowe

Bibliografia

Nawigacja
Poznajemy Zagłębie Dąbrowskie
  • Projekt realizuje
  • Herb Zagłębia Dąbrowskiego