Michał Reicher

Z WikiZagłębie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zagłębiowskie Biogramy
Michał Reicher
Michał Reicher
Imię i nazwisko Michał Reicher
Data i miejsce urodzenia 17 grudnia 1888
Sosnowiec
Data i miejsce śmierci 31 sierpnia 1973
Gdańsk
Zawód prof. anatomii, antropolog, rektor Akademii Lekarskiej w Gdańsku

Michał Reicher urodził się w Sosnowcu 17 grudnia 1888 roku. Nigdy tego nie ukrywał, stąd używane przez niego przed wojną nazwisko Reicher-Sosnowski i pseudonim Sosna w czasie okupacji. Syn Stanisława, przemysłowca, i Marii z domu Permuter. Pochodził, podobnie, jak Aniela Urbanowicz, z całkowicie zasymilowanej rodziny żydowskiej Reicherów. Był wybitnym naukowcem, który zajmował się anatomią człowieka. Współautor i kontynuator prac nad kompleksowym podręcznikiem Anatomia człowieka, rozpoczętych przez prof. dra Adama Bochenka. Twórca działającego do dziś wileńskiego Collegium Anatomicum oraz jeden ze współtwórców Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Spis treści

Rodzina

Był żonaty z malarką Wandą, Ludwiką z d. Krasnodębska (1892–1982). Małżeństwo to było bezdzietne. Michał Reicher miał czworo rodzeństwa: przyrodnią siostrę Wandę, zamężną z Zygmuntem Kamieńskim, siostry: Ludwikę, zamężną za historykiem sztuki Mieczysławem Treterem, i Anielę, żonę prawnika Stefana Urbanowicza, oraz młodszego brata Kazimierza.

Młodość i studia

Młody Michał za współorganizowanie i udział w strajku szkolnym został wydalony z VI klasy Gimnazjum Realnego w Sosnowcu. W 1906 r. rozpoczął studia przyrodnicze u R. Martina na Wydziale Filozoficznym uniwersytetu w Zurychu, specjalizując się w antropologii i anatomii. W 1912 r. uzyskał tam stopień doktora filozofii. W latach 1912-13 był asystentem przy Katedrze Antropologii Uniwersytetu w Zurychu. W 1914 r. jako stypendysta wyjechał do USA.

Dwudziestolecie międzywojenne

Po wybuchu I wojny światowej powrócił do kraju. Na przełomie 1914/1915 prof. Reicher był pracownikiem Komisji do walki z biedą i bezrobociem przy ówczesnej Radzie Miasta Sosnowca. Od 1915 r. pracował jako prosektor w Zakładzie Anatomii Opisowej u Lotha w Uniwersytecie Warszawskim. W 1920 r. objął Katedrę Anatomii Prawidłowej w Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie i jako profesor nadzwyczajny (1922 r.) wykładał anatomię i antropologię, od 1934 r. – jako profesor zwyczajny. Przyczynił się do budowy nowego gmachu Collegium Anatomicum w Wilnie. W latach 1934-35 był dziekanem Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Wileńskiego. W latach międzywojennych przyjął religię rzymsko-katolicką.

II Wojna Światowa

W czasie II wojny światowej zorganizował, a następnie kierował konspiracyjnym Studium Medycznym. Po włączeniu w 1940 roku Litwy do ZSRR wstąpił do partyzantki, a potem do AK. Był zastępcą szefa sanitarnego okręgu wileńskiego AK. Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Używał pseudonimu Sosna.

Okres powojenny

Po wojnie, w 1945 r., objął Katedrę Anatomii Prawidłowej w Akademii Lekarskiej w Gdańsku, gdzie położył duże zasługi przy organizacji tej uczelni, m. in. jako dziekan Wydziału Lekarskiego. W latach 1947-48 był rektorem tej uczelni (obecnie Gdański Uniwersytet Medyczny). Położył wielkie zasługi przy utworzeniu i organizowaniu Zakładu Anatomii Prawidłowej i Topograficznej Akademii Lekarskiej w Szczecinie (1949), przekazując ze swojej placówki w Gdańsku materiał prosektoryjny, preparaty i tablice anatomiczne. W latach 19491963 był profesorem anatomii na Akademii Medycznej w Gdańsku .

Działalność naukowo-badawcza

Główną dziedziną jego badań była początkowo antropologia i anatomia części miękkich, później neuroanatomia i anatomia doświadczalna, należał też do najwybitniejszych kraniologów polskich. W 1934 r. dokonał pomiarów antropologicznych szczątków króla Aleksandra I Jagiellończyka oraz żon Zygmunta II Augusta: Elżbiety Rakuszanki i Barbary Radziwiłłówny, złożonych w Bazylice Wileńskiej. Autor wielu prac z zakresu anatomii, embriologii i antropologii. Szczególną jednak zasługą Reichera było poprawienie, poszerzenie, unowocześnienie oraz wydanie podręcznika anatomii człowieka, zainicjowanego przez Adama Bochenka. Otrzymał za to nagrodę państwową II stopnia. Zmarł 31 sierpnia 1973 roku w Gdańsku. Pochowany jest na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Grób rodziny Reicherów na cmentarzu żydowskim w Sosnowcu przy ul. Gospodarczej. (Foto: Piotr DUDAŁA)

Prof. Reicher czeka na odkrycie w swoim rodzinnym mieście

Był człowiekiem wielkiej kultury, bardzo lubianym przez młodzież, żywo interesującym się jej problemami, często służącym radą i pomocą materialną. Zimą organizował wspaniałe kuligi, był stałym uczestnikiem balów i zabaw studenckich, był wzorem systematyczności i punktualności, pływał, grał w tenisa i pilotował wycieczki. Pisze o tym m.in. Krzysztof Lewicki we wspaniałym dziele na temat życia profesora pt. "Michał Reicher – jego wpływ na rozwój polskiej anatomii'. Jest to jego praca doktorska, napisana pod kierunkiem prof. dr hab. med. Olgierda Narkiewicza. Została on obroniona na Wydziale Lekarskim Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego w 2010r. W Sosnowcu osoba prof. Reichera do dzisiaj jest praktyczni nieznana, choć pojawiły się propozycje nazwania jego imieniem jednego z placów na Osiedlu Rudna 1 w Sosnowcu (Plac przy ul. Niepodległości 10). Ta wybitna osobowość czeka na odkrycie w swoim mieście.


Biogram opracował: Piotr Dudała

Nawigacja
Poznajemy Zagłębie Dąbrowskie
  • Projekt realizuje
  • Herb Zagłębia Dąbrowskiego