Zygmunt Janke

Z WikiZagłębie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zagłębiowskie Biogramy
Imię i nazwisko Zygmunt Janke
Data i miejsce urodzenia 21 lutego 1907
Łódź
Data i miejsce śmierci 25 lutego 1990
Łódź
Miejsce spoczynku Pabianice
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Order Virtuti Militari 5 kl, i in.

Zygmunt Janke pseud.Walter - (ur. 21 lutego 1907 r. w Łodzi, zm. 25 lutego 1990 r. w Łodzi) generał brygady, żołnierz AK. Nie był rodowitym sosnowiczaninem. Z Zagłębiem związał się podczas okupacji hitlerowskiej tutaj m. in. prowadził aktywną działalność konspiracyjną.

Spis treści

Edukacja

Maturę zdał w rodzinnym mieście. Ukończył oficerską Szkołę Artylerii w Toruniu w stopniu podporucznika (1930) i Wyższą Szkołę Wojenną w Warszawie jako kapitan dyplomowany (1939).

Wojsko

Podczas kampanii wrześniowej był oficerem sztabowym w Kresowej Brygadzie Kawalerii w składzie Armii „Łódź”. W Medyce dostał się do niewoli niemieckiej (27 września 1939 r.), z której zbiegł w połowie października. Od listopada 1939 r. działał w konspiracji – Służbie Zwycięstwu Polski, Związku Walki Zbrojnej, Armii Krajowej - początkowo w Pabianicach, potem na terenie Łodzi. W 1942 r. mianowany został szefem Sztabu Okręgu Łódzkiego AK.

Związki z Zagłębiem

Po dekonspiracji (marzec 1943 r.) opuścił Łódź i przejął obowiązki Szefa Sztabu Okręgu Śląskiego AK oraz zastępcy, a następnie (od listopada) komendanta Okręgu. W krótkim czasie odbudował rozbite inspektoraty i przywrócił Okręgowi pełną gotowość bojową. Siedzibę sztabu przeniósł z Krakowa do Zagłębia, gdzie miał swoją kwaterę. Według relacji Zofii Domanowskiej, uczestniczki ruchu oporu, przez pewien czas mieszkał w Sosnowcu w pałacu Schönów na Środulce. Zasługą Z. Janke było przeprowadzenie akcji scaleniowej, w wyniku której pod komendę AK przeszły zagłębiowskie oddziały zbrojne obozu niepodległościowego, przede wszystkim Gwardii Ludowej PPS i Narodowej Organizacji Wojskowej. Od maja 1944 r. był podpułkownikiem. Po wyzwoleniu Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego stanął na czele Delegatury Sił Zbrojnych Obszaru Południowego, opartej na siatce AK.

Aresztowanie

Latem 1945 r. został aresztowany. Zwolniony we wrześniu podjął decyzję o ujawnieniu organizacji. Ponownie aresztowany w styczniu 1949 r., więziony był do 1956 r., a następnie zrehabilitowany.

Publikacje naukowe

W okresie Polski Ludowej prowadził badania na temat działalności antyhitlerowskiego ruchu oporu związanego z rządem londyńskim. Opublikował:

Zajmował się również dziejami artylerii koronnej u schyłku XVIII w. Z tej tematyki pisał pracę doktorską, którą w 1974 r. obronił na Uniwersytecie Warszawskim.

Światowy Związek Żołnierzy AK

Był współtwórcą światowego Związku Żołnierzy AK. Z członkami tej organizacji, byłymi akowcami z Sosnowca i okolicy utrzymywał żywe kontakty. Bywał m.in. na organizowanych przez nich zebraniach w Kazimierzu Górniczym.

Ostatnie lata życia

We wrześniu 1988 r. otrzymał stopień generała brygady.
Zmarł 25 lutego 1990 r. w Łodzi , pochowany został w Pabianicach.
Jego imię nosi jedna z ulic Sosnowca.

Odznaczenia

Bibliografia

Nawigacja
Poznajemy Zagłębie Dąbrowskie
  • Projekt realizuje
  • Herb Zagłębia Dąbrowskiego