Republika Zagłębiowska

Z WikiZagłębie
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Republika Zagłębiowska - okres rządów robotników trwający 10 dni od 31 października do 10 listopada 1905 roku. Nieformalne przejęcie władzy poprzedziły masowe strajki.

Spis treści

Historia

Ulotka z 1 listopada 1905 roku wydana w Dąbrowie Górniczej przez OKR Zagłębia Dąbrowskiego. Źródło: Polona.pl

Występowano przeciwko absolutyzmowi carskiemu, domagano się republiki demokratycznej. Tworzono Komitety Bezpieczeństwa Publicznego, do których wchodzili przedstawiciele mieszczaństwa, inteligencji i robotników. Wprowadzenie w dniu 10 listopada 1905 roku stanu wojennego w Zagłębiu zakończyło ten okres. Władze rosyjskie przeprowadziły aresztowania i zsyłki na Syberię.

Tak ten okres opisuje Feliks Tych:

W pierwszej dekadzie listopada władzę na ulicach Zagłębia sprawowali robotnicy. Rozbrajano policjantów, wojsko cofało się do koszar. SDKPiL i PPS opanowały legalne drukarnie i wydawały jawnie swą prasę: PPS Górnika, który wtedy bito w 10-12 tys. egzemplarzy, SDKPiL zaś wydaną 5 listopada jednodniówkę Głos Rewolucji. Publikowano specjalne odezwy do żołnierzy rosyjskich, by nie strzelali do robotników i przyłączyli się do rewolucji. [...] W wydarzeniach rewolucyjnych na terenie Zagłębia uczestniczyli, jak niemal wszędzie, nie tylko robotnicy, ale i drobnomieszczaństwo. Utworzono milicję i sądy obywatelskie. W myśl uchwał podjętych na wiecu 11 listopada milicja robotnicza weszła w skład Obywatelskiej Straży Bezpieczeństwa Publicznego. Uformowany w te dni Komitet Bezpieczeństwa Publicznego, jako naczelna obywatelska instytucja samorządowo-porządkowa, znalazł się pod przeważającym wpływem endecji, gdyż partie robotnicze, koncentrujące się na działalności agitatorskiej, właściwie dobrowolnie wyrzekły się wpływów w tej instytucji. Mówiono w te dni o istnieniu Republiki Zagłębiowskiej."

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

Nawigacja
Poznajemy Zagłębie Dąbrowskie
  • Projekt realizuje
  • Herb Zagłębia Dąbrowskiego