Śródmieście (Sosnowiec)

Z WikiZagłębie
(Przekierowano z Sosnowiec Centrum)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Sosnowca Śródmieście
dzielnica Sosnowca
Status dzielnica
W granicach Sosnowca od 1902

Śródmieście – dawniej zwane również Nowym Sosnowcem. Wieś powstała ok. 1875 r. na gruntach starososnowieckich i częściowo pogońskich.

Spis treści

Historia powstania

Jej początki wiążą się z przeprowadzeniem w 1859 r. linii kolejowej (odnoga tzw. Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej) i wybudowaniem w Sosnowcu stacji granicznej. W okolicy okazałego dworca kolejowego zaczęła powstawać murowana zabudowa i formować się swoiste centrum dla pobliskich osad fabrycznych. Ta śródmiejska część wsi nazywana była Nowym Sosnowcem, bądź tylko Sosnowcem (w odróżnieniu od Starego Sosnowca, który pozostał wsią włościańską).

Sołtysowie wioski

Od 1880 r. Nowy Sosnowiec - samodzielna wioska - miał sołtysa. Funkcje te przez 10 lat pełnił Abraham Iccak Blumental, a po nim kolejno: Chudnicki i Jan Macukow.

Rozbudowa terenu

Nowy Sosnowiec szybko się rozbudowywał. Najwcześniej zagospodarowywane były tereny naprzeciwko dworca z kształtującą się ulicą Kolejową, zwaną także Główną (obecnie 3 Maja). Tutaj m.in. powstały pierwsze hotele „Poznański” (później Hotel „Victoria”) i „Warszawski”. W 1881 r. ulica ta, jako jedyna we wsi, była wybrukowana. Kolejne drogi powstawały wśród bagien i na wyrębach leśnych: Modrzejowska, Iwangrodzka (Dęblińska), Przejazdowa (Warszawska), Targowa, Nikołajewska (Kołłątaja), Policyjna (Dekerta) i in. Zabudowa Nowego Sosnowca szybko przesuwała się w kierunku wsi Ostra Górka. Właścicielami większości powstających domów byli Żydzi.

Przedsiębiorstwa i zakłady przemysłowe

Na tym terenie lokowały się liczne przedsiębiorstwa i instytucje typu usługowego m.in. domy spedycyjne Henryka Reichera, Adolfa Oppenheima, Edwarda Nachura, Jana Mayerholda i Braci Ginsberg, magazyny handlowe Adolfa Neugebauera, drukarnia A. Bergmana, banki, kantory walut i in.

Powstały również duże zakłady przemysłowe: huta szkła Pawła Ebsteina (1879), fabryka gwoździ Dawida Hirscha (1880), przedsiębiorstwo wiertniczo-geologiczne Michała Łempickiego (1896).

Mieszkańcy pod koniec XIX wieku

Wraz z postępami industrializacji wzrastała liczba mieszkańców wsi. Stała się ona najludniejszą miejscowością wśród osad, które w 1902 r. weszły w skład miasta. Tutaj ponadto mieszkało najwięcej Żydów i obcokrajowców. Wskazują na to wyniki spisu ludności przeprowadzonego w lutym 1897 r. Nowy Sosnowiec liczył wówczas (bez wydzielonego w spisie terenu stacji) 9048 osób, w tym 2921 Żydów i 856 cudzoziemców (Niemcy, Rosjanie).

Taki skład narodowościowy mieszkańców był pochodną miejskiego i handlowego charakteru ówczesnego Sosnowca. Żydzi zajmowali się głównie handlem i rzemiosłem, Niemcy to przede wszystkim personel zarządzający w różnych instytucjach, Rosjanie reprezentowali aparat władzy zaborcy.

Katolicyzm

Pierwotnie Nowy Sosnowiec należał do parafii czeladzkiej. Pierwszy kościół, p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa, wybudowano tutaj w 1862 r. W latach 1893 - 1899 powstała kolejna świątynia katolicka p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, przy której ustanowiono parafię.

Prawosławie

Mieszkający w Sosnowcu Rosjanie uczęszczali do cerkwi prawosławnej wzniesionej w 1889 r. w okolicy dworca kolejowego.

Judaizm

Na terenie Nowego Sosnowca, przy ul. Policyjnej, wybudowano również synagogę.

Nadsołectwo

W 1900 r. trzy wsie: Nowy Sosnowiec, Stary Sosnowiec oraz Pogoń połączyły się w nadsołectwo. Funkcję nadsołtysa pełnił Stefan Mrokowski

Przyłączenie do miasta

Do rangi miasta podniósł Sosnowiec wraz z okolicznymi osadami car Mikołaj II ukazem z 10 czerwca 1902 r.

Bibliografia

Nawigacja
Poznajemy Zagłębie Dąbrowskie
  • Projekt realizuje
  • Herb Zagłębia Dąbrowskiego